Kuvvetli yapıştırıcılardan biri olan tutkal, yüzeylerden temizlenmesi en zor lekelerden de biridir. Özellikle kıyafetlere yapıştığı zaman çıkarabilmek için bazı uygulamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu lekeler için bazı pratik yöntemler bulunmakla beraber eğer çok zorlu bir leke ise kuru temizlemeye de başvurulabilmektedir. Kontrol amaçlı olarak kıyafetin etiketini okumak da ihmal edilmemelidir.
Lekeli eşyayı temizlemeye başlarken önce lekenin altına sıvı emici nitelikte bir bez koyulmalıdır. Daha sonra renksiz bir sirkeye, mesela elma sirkesi, batırılmış bir bez lekeli bölgeye uygulanmalıdır. Tutkal lekesi bu şekilde sirkeye maruz kaldıktan sonra su ile temizlenmelidir.
Tutkal lekesinin bulunduğu yüzey pamuklu veya yünlü bir kumaş ise farklı adımlar izlenmektedir. Öncelikle lekeli bölgedeki tutkal bir araç yardımı ile kazınmalıdır. Lekenin çoğunluğu bu şekilde temizlendikten sonra daha ince bir tabaka kalacaktır. Bu bölge ılık su ile yumuşatılmalıdır. 1-2 kaşık amonyak ile yarım bardak suyun karıştırılması ile oluşan malzeme bir bez parçası yardımıyla lekeli bölgeye uygulanmalıdır. Daha sonra da yüzey su ile temizlenmelidir.
Farklı kumaşlar için farklı yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Sentetik kumaşlarda başka adımlar uygulanmaktadır. Bu yüzeylerde öncelikle yüzeye buz tutulmalı ancak lekenin üstüne değil lekenin arkasındaki yüzeye uygulanmalıdır. Sürecin sonunda katılaşmış olan tutkal lekesi bir araç yardımı ile kazınmalıdır. Kalan leke ise üstüne limon sıkılıp bir bezi üstüne sürtme suretiyle temizlenmektedir.
Yapıştırıcı lekelerini temizlemenin yolları.
Stiker yani yapışkanlar bazı durumlarda direkt ya da temiz bir bezin üzerine sirke dökülüp silinerek çıkabilir. Emici olmayan cam y ada plastik gibi yüzeylerin üzerinden yapıştırıcıları çıkartmak kolay değildir. Ön yıkama spreyi, aseton ve neft yağı en etkili yöntemlerdir.
Pamuklu bir bezi tercih ettiğiniz çözücü ile iyice ıslatın ve yapıştırma üzerine bolca uygulayın. Alüminyum olan yapışkanlar emici olmadığı için çözücü kenar kısımlara fırça ile sürülmelidir. Daha sonra 2 ya da 3 dakika kadar bekletilip birkaç kez işlem tekrar edilmelidir.
Yapışkanlar genelde soyulurlar bu yüzden yapışkanları çözücüler kolaylıkla çıkarır.
Poster asılı olan duvarlardan yapıştırıcı bant izlerini genelde ön yıkama spreyi çıkartır. Ön yıkana spreyi ayrıca pencere çerçevelerinin boyanmasından sonra kalan bant izlerini de çıkartır.
Kavanoz etiketleri genelde bol suyun altına bir müddet bekledikten sonra yumuşar ve bulaşık teli ile çıkan etiket izleri yok edilebilir.
Uhu, Zamk Türü Yapıştırıcılar
Modern ve kuvvetli yapıştırıcıları çıkartmak kolay değildir. Leke çözücü almaktansa lekelenen giysileri kuru temizlemeye vermek çok daha ucuza mal olur. Giysiyi kuru temizlemeye verdiğinizde mutlaka zamk ya da uhunun hangi tür ve marka olduğunu belirtin.
Uhu ( Model Uçak Uhusu)
Model uçak uhusu ya da normal uhu çoğu kumaştan aseton yardımı ile çıkartılabilir. Mobilya üzerindeki uhu lekelerini çıkartmak için sebze yağı ya da krem kullanabilirsiniz.
Plastik Yapıştırıcılar
Plastik yapıştırıcı lekelerini mümkünse leke kurumadan önce çıkartın. İlk önce deterjan içeren soğuk su ile yıkayın ve hala leke kalmış ise ¼ bardak kadar beyaz sirkeyi kaynatın. Lekeli olan giysiyi bu suyun içine bastırın. Başka bir ¼ bardak kadar beyaz sirkeyi ateşin üzerine koyun. İlki soğuduğunda bu sefer sıcak olan ikincisine lekeyi bastırın. Bu işleme en az 15 dakika süre ile devam edin.
Plastik Tutkallar
Katı olan maddeyi hafif bir şekilde kazıyın ve lekeli kısmı bezin üzerine yayıp karbon tetra klor ya da kuru temizleme sıvısı ile iyice silin. Tüm bu maddelerin yanıcı olduğunu unutmayın ve gerekli önlemleri alın.
Diğer Yapışkanlar
Diğer türdeki yapışkan izlerini sıcak su ile silip durulayabilirsiniz. İki bağ parmağınızın arasında toz deterjan ile sürtün ve kumaşın dayanabileceği kadar sıcak suda iyice yıkayın.
Eğer leke yeni ise su ve sabun ile sentetik uhu lekesini çıkartabilirsiniz. Aseton ile çoğu plastik yapışkan lekelerini çözebilirsiniz ama kumaşı daha önce görünmeyen bir yerden test etmeyi ihmal etmeyin. Unutmayın aseton asetat ile kullanılmamalıdır.
Kuru ve eski uhu lekelerini çıkartmak için 10 bardak suya 1 bardak sirke eklenerek leke bu suyun içinde yarım saat kadar bekletilmelidir. Bunun dışında suda akan cila ve boya çıkartıcılar tutkal lekelerini çıkartabilir. Ama ilk önce kumaşta test etmeniz şarttır.
Eğer suda eriyen yapıştırıcı lekeye sebep olmuş ise ılık suda leke kurumadan sabunla ovulmalıdır. Leke kurumuş ya da eski ise kumaşın dayanabileceği kadar yüksek sıcaklıktaki suya hemen ıslatılmalıdır. Yapışkan leke suyun içinde yumuşarken dikkatli bir şekilde yavaşça çıkartılmalıdır.
Halıya yapışan lekeler spatula ya da bıçak ile dikkatlice kazınmalıdır. İlk önce sıcak suyun içinde ıslatılmış sirke ile silin ve sonra yapışkan izlerini sık sık emdirin.
Birçok yapışkan türü bilhassa sentetik halılara zarar verebilir. Aseton doğal kumaşlarda etkili olsa da daime halının göz ile görülmeyen bir yerinde test edilmelidir. Eğer bu tür lekeleri çıkartma da telaşlanıyor ya da emin olamıyorsanız en iyi çözüm uzman bir yardım almaktır.
Mobilya üzerinde kalan plastik tutkal izleri sebze yağı ile ya da soğuk krem ile ovarak temizlenebilir.
